Isı ve Sıcaklık

Kâinattaki tüm olaylarda ısı ve sıcaklık kavramlarının olmadığı hiçbir
olay yok gibidir. Isı ve sıcaklık, canlılar için de çok önemlidir.
Çünkü, çok düşük sıcaklıklarda canlılar yaşayamadığı gibi,çok
yüksek sıcaklıklarda da canlılar yaşayamamaktadır.Isı enerjisi aslında
kütlesi olmayan foton dediğimiz enerji paketçikleridir. Bundan dolayı
ısı enerjisi boşlukta da yayılır. Bu enerji paketçikleri madde, atom ve
moleküllerinin titreşim hareketinden meydana gelmektedir.
Teorik araştırmalara göre , -273 C de tüm maddelerin atom ve
moleküllerinin titreşimi hemen hemen sıfır olmaktadır. Fakat şu ana
kadar bu sıcaklığa inilememiştir. Isı enerjisi aynı zamanda kimyasal
ve nükleer tepkimelerinde de açığa çıkmaktadır.
Isı
Bir maddenin katı, sıvı ve gaz halinde olduğu bilinmektedir. Madde
bu üç halden hangisinde olursa olsun, molekülleri daima hareket
halindedir. Her bir molekülün bir hareket enerjisi vardır. Bir
maddenin moleküllerinin hareket enerjileri ile moleküller arası
bağlanma enerjilerinin toplamına ısı enerjisi denir. Dolayısıyla ısı,
madde miktarı ile doğru orantılıdır.
Sıcaklık
Bir maddenin belli bir standarda göre soğukluğunu veya ılıklığını
gösteren nicelik sıcaklık olarak bilinir. Maddeyi oluşturan
taneciklerin tek tek kinetik enerjileri aynı olabildiği gibi, farklı da
olabilir. Bütün moleküllerin kinetik enerjileri toplanıp tanecik
sayısına bölünürse ortalama bir değer bulunur. İşte sıcaklık dediğimiz
şey madde moleküllerinin ortalama kinetik enerjileriyle orantılı bir
büyüklüktür.
Buna göre;
 Isı bir enerji çeşididir. Sıcaklık bir ölçümdür.
 Isı kalorimetre ile ölçülür. Sıcaklık termometre ile ölçülür.
 Isı birimi kalori veya joule dür. Sıcaklık birimi ise derecedir.
Termometreler
Sıcaklık ölçmek için kullanılan araçlara termometre denir.
Termometrelerde 76 cm–Hg basıncında sabit iki değer seçilir. Biri
buzun erime sıcaklığı, diğeri de suyun kaynama sıcaklığıdır. Bazı S. GÜLÇEK 2
bilim adamları sıcaklık ölçümü konusunda değişik ölçekler
sunmuşlardır.
1- Celcius: Buzun erime sıcaklığını 0 suyun kaynama sıcaklığını
ise 100 kabul etmiştir.
2- Fahrenheit: Buzun erime sıcaklığını 32 suyun kaynama
sıcaklığını 212 kabul etmiştir.
3- Reomür: Buzun erime sıcaklığını 0 suyun kaynama sıcaklığını
80 kabul etmiştir.
4- Kelvin: Sıcaklıklar için başlangıç noktasını -273 C kabul
etmiştir. Bütün sıcaklık derecelerini pozitif sayılarla
anlatmıştır. Bu ölçekte sıcaklık için sıfır mutlak sıfırdır.
NOT: Bu ölçekler birbirleriyle orantılıdır.
C F-32 R K-273
100 180 100 100
Isı Enerjisi
Sıcaklık, maddenin moleküllerinin hareket enerjisini ifade eden
büyüklüktür. Sıcaklığı artırmak için cisme dışardan enerji vermek
gerekir. Cismin sıcaklığını artırmak için verilmesi gereken enerji
çeşidine ısı enerjisi denir. Q ile gösterilir.
1 kalori: 1 gram suyun sıcaklığını 1 C değiştirmek için verilmesi ya
da alınması gereken ısı miktarına denir.
1 cal = 4,18 joule

İlgili Konular

Yorum yapın