İnsanlarda Boşaltım Sistemi

İnsanda boşaltım sistemi böbrekler ve bunlara bağlı sistemlerden başka boşaltım ve düzenleme görevi yapan deri, akciğer ve sindirim kanalını da içine alır.Deri metabolik artıkların %5-10’nun atılmasında;akciğer su ve CO2’in uzaklaştırılmasında görev alır.Hemoglobinin yıkılma ürünleri olan safra piğmentleri karaciğer tarafından salgılanır.
Böbrek dıştan içe doğru Kabuk(Korteks),bunun altında yer alan öz(Medulla) bölgesi ve iç kısımda havuzcuk(Pelvis) bulunur.

İnsan böbreğindeki boşaltım birimi nefrondur.Nefron Malpighi çisimciği (Glomerulus+bowman kapsülü) ile proksimal tüp,Henle kulpu,distal tüpü ve toplama kanalı’ndan oluşur.Kandaki üre gibi boşaltım artıklarının ve suyun fazlasının çözülerek idrar halinde dışarı atılması nefron denilen yapılarla gerçekleşir. Her bir böbrek 1,3 milyon nefrondan oluşur. Böbreklerin her biri 120-170 gr ağırlığındadır. Havuzçuk idrarın böbrekte biriktiği ilk yerdir.

Kabuk (Korteks) bölgesi
Kabuk bölgesinde nefrona ait Bowman kapsülü ,glomerulus,proksimal tüp,distal tüp bulunur.

Öz (medulla) Bölgesi
Henle kulpu ve idrar toplama kanalları böbreğin öz bölgesinde bulunur.

Havuzcuk (Pelvis)
Nefronlardan piramitlere süzülen idrar,piramitlerin sivri ucundan havuzcuğa aktarılır.

Böbreklerin görevleri
1-)Boşaltımı sağlar.
2-)Düzenleyici (Homeostazi) görev yapar.
a)Elektrolit dengesini düzenler(Na,K)
b)Asit baz dengesini korur.Kanın pH’ını dengede tutar.Kanda her zaman HCO3 iyonları vardır.Kan Bazik ise kanalcıkları oluşturan hücreler Sodyumu pompalar, Hidrojen iyonlarını geri alır.Kan asidik ise Hidrojeni geri atar,sodyumu geri alır.

H+HCO3 <= H2CO3+CO2 =>
3-)Kanın ozmotik basıncını düzenler.
4-)Kan basıncını düzenler

Glomerulus kılcallarının Diğer kılcallara göre farkı
1-)Diğer kılcallar atar ile toplar damar arasında bulunmasına rağmen glomerulus kılcalları iki atar damar arasında bulunur.Bu yüzden kan Basıncı bütün kılcallar boyunca sabitdir.
2-)Glomerulus kılcalları içindeki kan basıncı diğer kılcallardaki kan Basıncının iki katıdır. 70 mmHg basıncıdır.
3-)Glomerulus kılcalları iki sıralı epitel hücreden oluşmuştur.Bu yüksek Basınca karşı direnç ve Akyuvar ,alyuvar,trombositlerin ve proteinlerin süzülmesini önler.
4-)Bu kılcal damarlarda süzülme olur tek yönlüdür.Geri emilme olmaz.

Not
Artık ürünlerin vücut sıvılarından uzaklaştırılması böbreğin önemli işlerin ‘den olmasına rağmen en büyük görevi ;vücut sıvısı ve kanın bileşimi,pH değeri ve Hacminin düzenlenmesini sağlamaktır.

İlgili Konular

Yorum yapın